کمبود گواهی اسقاط با ۷.۵ میلیون سواری فرسوده؛ نشانه شکست یک سیاست
۱۴ آبان ۱۴۰۵ • منبع: آخرین خودرو
خلاصه خبر
در کشوری که ۷ میلیون و ۵۵۲ هزار خودروی سواری فرسوده دارد، کمبود گواهی اسقاط کار را به پرداخت ریالی عوارض شماره‌گذاری رسانده است؛ نشانه‌ای از ناکامی سیاست اسقاط.
- ۷ میلیون و ۵۵۲ هزار و ۷۳۰ دستگاه سواری فرسوده در حال تردد است؛ تقریباً یکی از هر سه سواری
- ستاد نوسازی ناوگان روز ۱۲ آبان به خودروسازان اجازه داد عوارض شماره‌گذاری خودروهای نو را ریالی بپردازند
- از ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۴ در مجموع ۲ میلیون و ۶۲۱ هزار و ۲۲۲ خودرو اسقاط شده است
- نرخ رسمی هر گواهی اسقاط سواری از ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ به ۶۰ میلیون تومان رسیده است
- مبلغ عوارض ریالی و نحوه محاسبه آن هنوز اعلام نشده است
📌 آنچه در این خبر می‌خوانید:
گواهی اسقاط کم است، خودروی فرسوده نه
ستاد نوسازی ناوگان روز ۱۲ آبان به خودروسازانی که گواهی اسقاط سواری در سامانه پیدا نمی‌کنند، اجازه داد عوارض شماره‌گذاری خودروهای نو را ریالی بپردازند. مبنای این تصمیم تبصره ۲ ماده ۱۰ اصلاحیه قانون ساماندهی صنعت خودرو است. خودروساز باید اخطار «عدم وجود گواهی» در سامانه را پیوست کند و با ستاد مکاتبه کند تا مجوز شماره‌گذاری صادر شود. مبلغ این عوارض ریالی و نحوه محاسبه آن هنوز اعلام نشده است.
۲۲ میلیون وسیله نقلیه فرسوده در خیابان
بر اساس آماری که آخرین خودرو منتشر کرد، از ۴۱ میلیون و ۲۰۶ هزار و ۱۴۸ وسیله نقلیه در حال تردد، ۲۲ میلیون و ۱۰۲ هزار و ۱۴۰ دستگاه فرسوده هستند؛ یعنی ۵۳.۶ درصد ناوگان. سهم خودروی سواری از این عدد ۷ میلیون و ۵۵۲ هزار و ۷۳۰ دستگاه است و از هر سه سواری در حال تردد، تقریباً یکی فرسوده است. مبنای این آمار اطلاعات ثبت‌شده در پلیس است.
در مقابل، آمار اسقاط ۱۹ ساله نشان می‌دهد از ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۴ در مجموع ۲ میلیون و ۶۲۱ هزار و ۲۲۲ خودرو اسقاط شده است. رکورد این دوره در ۱۴۰۳ با ۳۴۹ هزار و ۳۵۶ دستگاه ثبت شد و در ۱۴۰۴ این رقم به ۲۰۴ هزار و ۴۹۹ دستگاه افت کرد.
حتی اگر هر سال به اندازه رکورد ۱۴۰۳ خودرو اسقاط شود، بیش از ۲۰ سال طول می‌کشد تا فقط سواری‌هایی که همین امروز فرسوده‌اند از چرخه خارج شوند؛ آن هم بدون حساب خودروهایی که هر سال به جمع فرسوده‌ها اضافه می‌شوند. با عملکرد سال گذشته، این زمان به حدود ۳۷ سال می‌رسد.
۲۵۰ میلیون تومان؛ حتی یک موتورسیکلت هم نمی‌شود
نرخ رسمی هر گواهی اسقاط سواری از ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ با دو برابر شدن از ۳۰ میلیون تومان، به ۶۰ میلیون تومان رسیده است. بر اساس محاسبه آخرین خودرو، دارنده یک خودروی فرسوده با سه گواهی ۶۰ میلیون تومانی و ارزش لاشه، در نهایت حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان دریافت می‌کند.
حسن کریمیان، رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط خودروهای کشور، در اطلاعیه ۴ آبان انجمن گفته بود: «در حال حاضر آمار اسقاط خودرو روی رقم ۱۰۰ هزار دستگاه قرار دارد که این آمار نسبت به سال گذشته کاهشی است.»
کریمیان در گفت‌وگو با آخرین خودرو توضیح داد: بیشتر دارندگان خودروهای فرسوده از اقشار ضعیف یا متوسط رو به پایین جامعه هستند و این خودروها برای آن‌ها حکم وسیله امرار معاش را دارد. او گفت: با رقمی که در حال حاضر به این افراد پرداخت می‌شود، حتی نمی‌توانند یک موتورسیکلت بخرند، چه برسد به خودرو.
پول ریالی به جای اسقاط؛ خرج چه می‌شود؟
فلسفه گواهی اسقاط این بود که در برابر هر خودروی نو، خودروی فرسوده‌ای از خیابان خارج شود. با پرداخت ریالی، خودروی نو پلاک می‌گیرد، اما هیچ خودروی فرسوده‌ای اسقاط نمی‌شود. هزینه هم سر جایش است: خودروساز، مونتاژکار و واردکننده این مبلغ را می‌پردازند، اما در نهایت در قیمت تمام‌شده می‌نشیند و خریدار هر خودرویی، از کوییک تا لندکروز، آن را پرداخت می‌کند.
اینجا چند پرسش بی‌پاسخ مانده است. وقتی خودروی فرسوده‌ای اسقاط نمی‌شود، چرا باید پول ریالی جای گواهی را بگیرد؟ این پول قرار است صرف چه شود و آیا به حساب نوسازی ناوگان یا حمایت از دارندگان خودروهای فرسوده می‌رود؟ تا وقتی این پرسش‌ها پاسخ نگیرد، پرداخت ریالی بیشتر شبیه یک عوارض تازه بر قیمت خودرو است تا راهی برای خروج خودروهای فرسوده.
| مبنای محاسبه | اسقاط در سال | زمان لازم برای خروج ۷.۵۵ میلیون سواری فرسوده |
|---|---|---|
| رکورد ۱۴۰۳ | ۳۴۹٬۳۵۶ دستگاه | حدود ۲۲ سال |
| عملکرد ۱۴۰۴ | ۲۰۴٬۴۹۹ دستگاه | حدود ۳۷ سال |
| میانگین ۱۹ ساله | حدود ۱۳۸ هزار دستگاه | حدود ۵۵ سال |
این خبر چه تأثیری بر بازار خودرو دارد؟
تحلیل Car360 — این بخش تحلیل رسانه است، نه خبر تاییدشده.
با این حجم از خودروی فرسوده، منطقاً نباید گواهی اسقاط کم بیاید. تا وقتی میلیون‌ها سواری فرسوده در خیابان هستند، کمبود گواهی یعنی صاحبان این خودروها برای اسقاط مراجعه نمی‌کنند. از این زاویه، کمبود گواهی و مجوز پرداخت ریالی به منزله شکست سیاست اسقاط تا امروز است: مشوق‌ها کافی نبوده، محدودیت‌ها اثر نکرده، قیمت گواهی برای دارنده خودرو جذاب نیست و دولت هم حمایت مستقیمی از این طرح نمی‌کند. این جمع‌بندی، تحلیل منبع است.
سوالات متداول
❓ چند خودروی سواری فرسوده در کشور تردد می‌کند؟
۷ میلیون و ۵۵۲ هزار و ۷۳۰ دستگاه؛ یعنی تقریباً یکی از هر سه سواری در حال تردد فرسوده است.
❓ قیمت گواهی اسقاط سواری چقدر است؟
نرخ رسمی هر گواهی اسقاط سواری از ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ به ۶۰ میلیون تومان رسیده است؛ پیش از آن ۳۰ میلیون تومان بود.
منابع
این خبر در خودرو ۳۶۰ منتشر شده است. برای خبرهای بیشتر به بخش اخبار خودرو مراجعه کنید. منبع اصلی خبر در بخش منابع ذکر شده است.